第55篇 田莘之为陈轸说秦惠王
出处：战国策·秦策一
📜 原文（文言文）
田莘之为陈轸说秦惠王曰：“臣恐王之若郭君然，夫晋献公欲伐郭，而惮舟之侨存。荀息曰：‘《周书》有言，美女破舌。’乃遗之女乐，以乱其政。舟之侨谏而不听，遂去。因而伐郭，遂破之。又欲伐虞，而惮宫之奇存。荀息曰：‘《周书》有言，美男破老。’乃遗之美男，教之恶宫之奇。宫之奇以谏而不听，遂亡。因而伐虞，遂取之。今秦自以为王，能害王者之国者，楚也。楚知秦之所患，必以计挠之。臣窃为王患之。陈轸，夏人也，习于三晋之事，故逐之，则楚、韩、赵、魏必合。合则秦非其国也。王不如留之以观其变。”秦惠王曰：“善。”乃留陈轸。
📖 白话文翻译
田莘ได้ทูลแนะนำแก่พระเจ้าฮุยแห่งฉินว่า "ข้าพเจ้ากลัวว่าพระองค์จะทรงเป็นเช่นเจ้าแห่งกั๋วในวันก่อน ครั้งนั้นจิ้นเซียนกงคิดจะโจมตีกั๋ว แต่ยังหวาดเกรงโจวจือเฉียวที่ยังอยู่ ซุนซีจึงทูลว่า 'ในหนังสือโจวมีคำกล่าวว่า สตรีงามสามารถทำลายถ้อยคำอันเที่ยงตรงได้' จึงส่งนักดนตรีหญิงไปถวายเจ้าแห่งกั๋ว เพื่อทำให้การปกครองของเขาวุ่นวาย โจวจือเฉียวทูลเตือน แต่เจ้าแห่งกั๋วไม่ทรงฟัง โจวจือเฉียวจึงจากไป จิ้นจึงถือโอกาสโจมตีกั๋ว และทำลายล้างได้ในที่สุด จิ้นเซียนกงคิดจะโจมตียฺหวีอีก แต่ยังหวาดเกรงกงจือฉีที่ยังอยู่ ซุนซีจึงทูลว่า 'ในหนังสือโจวมีคำกล่าวว่า บุรุษงามสามารถทำลายขุนนางผู้ชราได้' จึงส่งบุรุษรูปงามไปถวายเจ้าแห่งยฺหวี และยุยงให้กล่าวร้ายกงจือฉี กงจือฉีทูลเตือน แต่เจ้าแห่งยฺหวีไม่ทรงฟัง จึงหลบหนีไป จิ้นจึงถือโอกาสโจมตียฺหวี และยึดครองได้โดยง่าย บัดนี้ฉินสถาปนาตนเป็นกษัตริย์ ผู้ที่สามารถเป็นภัยแก่รัฐของกษัตริย์ได้คือฉู่ ฉู่รู้ถึงความทุกข์ร้อนของฉิน ย่อมต้องใช้อุบายมาทำให้วุ่นวาย ข้าพเจ้าเป็นห่วงพระองค์เป็นการส่วนตัว เฉินจื่อเป็นชาวเซี่ย คุ้นเคยกับสถานการณ์ของสามรัฐจิ้น หากขับไล่เขาไป ฉู่ หาน จ้าว และเว่ย จะต้องร่วมมือกัน เมื่อร่วมมือกันแล้ว ฉินก็จะไม่เป็นรัฐที่มั่นคงอีกต่อไป พระองค์ควรเก็บเขาไว้ เพื่อเฝ้าดูการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์" พระเจ้าฮุยแห่งฉินตรัสว่า "ดี" จึงทรงเก็บเฉินจื่อไว้
💡 商战启示录
แก่นของกลยุทธ์นี้อยู่ที่ "รักษาคนเก่งไว้เพื่อสังเกตการณ์" มิใช่ละทิ้งบุคลากรสำคัญโดยง่าย ทีเซินเตือนพระเจ้าฉินฮุยหวางว่า แม้เฉินเจินจะมาจากรัฐอริ แต่เขารู้ช่ำชองกิจการของสามรัฐจิ้น หากขับไล่เขาไป จะกระตุ้นให้รัฐฉู่ ฮั่น จ้าว และเว่ย รวมตัวเป็นพันธมิตร ก่อร่างเป็นตาข่ายล้อมรอบรัฐฉิน ในสมรภูมิธุรกิจยุคปัจจุบัน กรณีเช่นนี้พบได้ทั่วไปในการควบรวมกิจการหรือการแย่งชิงบุคลากร ตัวอย่างเช่น บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ประสงค์จะซื้อกิจการสตาร์ทอัพ หากละทิ้งเพราะภูมิหลังของทีมผู้ก่อตั้งอ่อนไหว กลับอาจผลักดันให้พวกเขาเข้าสู่อ้อมกอดคู่แข่ง รวมตัวเป็นภัยคุกคามทางการตลาด กลยุทธ์ที่ดียิ่งกว่าคือ "รักษาไว้เพื่อสังเกต" กล่าวคือ ชั่วคราวยังคงรักษาหรือดึงดูดบุคคลสำคัญไว้ ใช้ประโยชน์จากความหยั่งรู้อุตสาหกรรมของเขา พร้อมจับตาความเคลื่อนไหว หลีกเลี่ยงมิให้เขากลายเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาของคู่แข่ง อีกตัวอย่างหนึ่ง บริษัทแอปเปิลเคยดึงดูดอดีตผู้บริหารระดับสูงของกูเกิล แม้ภูมิหลังจะต่างกัน แต่ใช้ประสบการณ์ของเขามิใช่กีดกัน จึงเสริมความแข็งแกร่งให้ระบบนิเวศของตน กลยุทธ์นี้ชี้แนะผู้บริหารว่า เมื่อเผชิญบุคลากรที่อาจเป็นภัย ควรชั่งน้ำหนักข้อดีข้อเสีย ใช้การโอบรับและการสังเกตแทนการตัดออกอย่างง่าย เพื่อมิให้เขากลายเป็นสะพานเชื่อมพันธมิตรภายนอก นำไปสู่การเสียเปรียบเชิงยุทธศาสตร์ กลยุทธ์โบราณประยุกต์ใช้ในปัจจุบัน มุ่งที่ "คุมเกม" มิใช่ "ไล่คน"