第340篇 秦攻赵赵王使赵括亡

ความพ่ายแพ้ของจ้าวคุย เผยให้เห็นความเสี่ยงร้ายแรงของ “การวางแผนบนกระดาษ” ในโลกธุรกิจยุคปัจจุบัน ผู้บริหารจำนวนมากอาศัยวุฒิการศึกษาจากมหาวิทยาลัยมีชื่อ ทฤษฎี MBA หรือกรณีศึกษาความสำเร็จ หลงระเริงในความมั่นใจเกินควร จนละเลยการเปลี่ยนแปลงอันแท้จริงของตลาด ตัวอย่างเช่น ผู้ก่อตั้งยักษ์ใหญ่จักรยานร่วมใช้รายหนึ่ง เคยยึดกรณีศึกษาธุรกิจของฮาร์วาร์ดเป็นแม่แบบ ขยายกิจการอย่างรวดเร็ว แต่เพิกเฉยต่อความซับซ้อนของการดำเนินงานภาคสนามและการบริหารกระแสเงินทุน ท้ายที่สุดจึงประสบภาวะขาดทุนมหาศาล การที่จ้าวคุย “เปลี่ยนแปลงข้อกำหนดทั้งหมด” สะท้อนถึงการที่ผู้นำคนใหม่ในยุคควบรวมกิจการหรือการปฏิรูปองค์กร บุ่มบ่ามล้มล้างระบบที่成熟แล้ว เช่น มาริสสา เมเยอร์ ซีอีโอของยาฮู ที่ผลักดันกลยุทธ์ใหม่โดยไม่คำนึงถึงสถาปัตยกรรมเทคโนโลยีเดิมและพฤติกรรมผู้ใช้ ส่งผลให้องค์กรเสื่อมถอยเร็วขึ้น คำอุปมาของหลินเซียงหรูเรื่อง “ติดกาวที่ขาหยุดพิณ” เตือนสติว่า กลยุทธ์ทางธุรกิจต้องปรับเปลี่ยนตามสภาพแวดล้อม หาใช่ยึดมั่นในหลักการตายตัว มารดาของจ้าวคุยชี้ให้เห็นแก่นแท้ของภาวะผู้นำ จ้าวเชอร่วมทุกข์สุขกับทหาร ขณะที่จ้าวคุยอยู่เหนือคนทั้งปวง เปรียบได้กับผู้นำองค์กรยุคใหม่ที่หากมุ่งแต่ประโยชน์ส่วนตนและห่างเหินจากทีมงาน ย่อมนำไปสู่ความแตกแยก กลยุทธ์ “แสร้งพ่าย” ของไป๋ฉี่ ดุจคู่แข่งทางธุรกิจที่ถอยเพื่อรุก ล่อลวงผู้ที่ขยายตัวอย่างมืดบอดให้ตกสู่กับดัก ในที่สุด จ้าวคุยถูกยิงเสียชีวิต เป็นสัญลักษณ์ขององค์กรที่ถูกตลาดกำจัดเพราะการตัดสินใจที่ผิดพลาด ดังนั้น ปัญญาแห่งยุทธศาสตร์ธุรกิจสมัยใหม่จึงอยู่ที่ ทฤษฎีต้องผสานกับการปฏิบัติ ผู้นำต้องจริงจังและใกล้ชิดผู้คน การปฏิรูปต้องค่อยเป็นค่อยไปและเปิดกว้าง พร้อมทั้งระวังความมั่นใจเกินควร มิฉะนั้น ต่อให้มีวุฒิการศึกษาหรือทฤษฎีสูงส่งเพียงใด ก็ยากจะหลีกหนีชะตากรรมแห่ง “ยุทธการฉางผิง” ได้