第171篇 楚王问于张仪

出处:战国策·楚策一

语言: 中文 English Español 日本語 한국어 Tiếng Việt ไทย Русский

📜 原文(文言文)

楚王问于张仪曰:“吾欲取秦,奈何?”张仪曰:“王欲取秦,则必先事秦,以币帛厚赂秦,秦必喜,而王因举兵以伐韩,韩必惧,而王以兵临之,韩必以城下。韩下,则秦必疑,而王因与秦约,共伐韩,秦必许,而王因以兵临秦,秦必恐,而王因割秦之地,以与韩,韩必德王,而秦必怨王,然则王一举而结韩之欢,而离秦之交,此臣所谓‘取秦’者也。”楚王曰:“善。”

📖 白话文翻译

Sở Hoài Vương hỏi Trương Nghi rằng: “Trẫm muốn đối phó với nước Tần, nên làm thế nào?” Trương Nghi đáp: “Đại vương nếu muốn đối phó với nước Tần, trước hết phải thờ phụng nước Tần, dùng của cải phong hậu để hối lộ nước Tần, nước Tần ắt vui lòng. Sau đó đại vương thừa cơ xuất binh đánh nước Hàn, nước Hàn ắt kinh sợ, đại vương lại đem đại quân áp sát biên giới, nước Hàn sẽ dâng thành trì mà hàng phục. Nước Hàn hàng phục rồi, nước Tần ắt sinh nghi với đại vương, bấy giờ đại vương lại cùng nước Tần ước định, cùng đánh nước Hàn, nước Tần ắt đồng ý. Sau đó đại vương lại dùng binh lực uy hiếp nước Tần, nước Tần ắt hoảng sợ, đại vương thừa cơ cắt đất của nước Tần, rồi đem những vùng đất ấy tặng cho nước Hàn, nước Hàn ắt cảm kích đại vương, mà nước Tần ắt oán hận đại vương. Như vậy, đại vương chỉ một lần hành động mà giành được tình hữu nghị của nước Hàn, đồng thời ly gián quan hệ giữa nước Tần và nước Hàn, đó chính là cái gọi là ‘đối phó với nước Tần’ vậy.” Sở Hoài Vương nói: “Hay lắm.”

💡 商战启示录

张仪此策,本质上是“借势分化,以退为进”的博弈智慧。在现代商战中,企业面对强大竞争对手时,不宜正面硬拼,而应像张仪建议楚王那样,先以“合作”姿态麻痹对手(如向行业巨头示好、采购其产品),再借对手的信任,转而攻击其薄弱盟友或细分市场,从而打破原有联盟。例如,华为早期通过代理思科产品,学习其技术,随后在低端市场发力,逐步瓦解思科在中国的垄断地位,正是“先事秦,后取秦”的写照。又如,美团在本地生活领域,先与大众点评合并,形成优势,再与阿里系饿了么对抗,通过补贴战和商家联盟,迫使阿里调整战略,实现“离秦之交”。核心启示在于:商战中的“取”不一定靠强攻,而在于制造对手与盟友间的猜忌,通过让利、示弱、挑拨等手段,分化对手阵营,同时巩固自身关系网。但需注意,此策需极高的时机把控和资源储备,若“赂秦”过度或“攻韩”不力,反会引火烧身。现代企业应将其转化为“生态圈博弈”思维,在合作与竞争间灵活切换,方能在巨头林立的市场中找到突破口。