第94篇 文信侯欲攻赵以广河间
出处：战国策·秦策五
📜 原文（文言文）
文信侯欲攻赵以广河间，使刚成君蔡泽事燕三年，而燕太子质于秦。文信侯因请张唐相燕，欲与燕共伐赵，以广河间之地。张唐辞曰：“燕者必径于赵，赵人得唐者，受百里之地。”文信侯去而不快。少庶子甘罗曰：“君侯何不快甚也？”文信侯曰：“吾令刚成君蔡泽事燕三年，燕太子已入质，吾自请张卿相燕而不肯行。”甘罗曰：“臣行之。”文信侯叱去曰：“我自行之而不肯，汝安能行之也？”甘罗曰：“夫项橐生七岁而为孔子师，今臣生十二岁于兹矣！君其试臣，奚以遽言叱也？”
甘罗见张唐曰：“卿之功孰与武安君？”唐曰：“武安君战胜攻取，不知其数；攻城堕邑，不知其数。臣之功不如也。”甘罗曰：“卿明知功之不如武安君与？”曰：“知之。”“应侯之用秦也，孰与文信侯专？”曰：“应侯不如文信侯专。”曰：“卿明知为不如文信侯专与？”曰：“知之。”甘罗曰：“应侯欲伐赵，武安君难之，去咸阳七里，绞而杀之。今文信侯自请卿相燕，而卿不肯行，臣不知卿所死之处矣！”唐曰：“请因孺子而行！”令库具车，厩具马，府具币，行有日矣。甘罗谓文信侯曰：“借臣车五乘，请为张唐先报赵。”
见赵王，赵王郊迎。谓赵王曰：“闻燕太子丹之入秦与？”曰：“闻之。”“闻张唐之相燕与？”曰：“闻之。”“燕太子入秦者，燕不欺秦也；张唐相燕者，秦不欺燕也。燕秦不相欺，则伐赵，危矣。燕秦所以不相欺者，无异故，欲攻赵而广河间也。今王赍臣五城以广河间，请归燕太子，与强赵攻弱燕。”赵王立割五城以广河间。归燕太子。赵攻燕，得上谷三十六县，与秦什一。
📖 白话文翻译
文信侯吕不韦ประสงค์จะโจมตีรัฐจ้าวเพื่อขยายอาณาเขตเหอเจียน จึงส่งกังเฉิงจวินไช่เจ๋อไปรับราชการที่รัฐเยียนเป็นเวลาสามปี องค์ชายรัชทายาทตานแห่งรัฐเยียนก็มาเป็นตัวประกันที่รัฐฉิน 文信侯又请张唐去燕国做相国，想与燕国联合攻打赵国，以扩大河间之地。张唐推辞说：“去燕国必定经过赵国，赵国人抓到我的，赏赐百里土地。”文信侯不高兴地离开。少庶子甘罗问：“君侯为何如此不悦？”文信侯说：“我让蔡泽事燕三年，燕太子已入质，我亲自请张唐去燕国做相国，他却不肯去。”甘罗说：“我能让他去。”文信侯斥责说：“我自己请他都不肯，你怎么可能？”甘罗说：“项橐七岁就做孔子的老师，我现在已十二岁了，您不妨试试我，何必急着呵斥？”
甘罗去见张唐说：“您的功劳与武安君白起比如何？”张唐说：“武安君战胜攻取不计其数，攻城夺地不计其数，我的功劳不如他。”甘罗问：“您确实知道功劳不如武安君？”答：“知道。”又问：“应侯范雎在秦国用事，与文信侯相比谁更专权？”答：“应侯不如文信侯专权。”甘罗再问：“您确实知道不如文信侯专权？”答：“知道。”甘罗说：“当年应侯想伐赵，武安君认为困难，结果在离咸阳七里处被绞死。如今文信侯亲自请您去燕国做相国，您却不肯去，我不知道您会死在哪里了！”张唐说：“那就请您带我去吧！”于是准备车马财物，定了出发日期。甘罗对文信侯说：“借给我五辆车，让我先替张唐去通报赵国。”
甘罗去见赵王，赵王到郊外迎接。甘罗问赵王：“听说燕太子丹已入秦为质，您听说了吗？”赵王说：“听说了。”“听说张唐要去燕国做相国，您听说了吗？”答：“听说了。”“燕太子入秦，说明燕国不欺骗秦国；张唐相燕，说明秦国不欺骗燕国。燕秦互不欺骗，那么攻打赵国就危险了。燕秦互不欺骗没有别的原因，就是想攻打赵国以扩大河间之地。现在大王若给我五座城池以扩大河间，我请求让秦国归还燕太子，与强大的赵国联合攻打弱小的燕国。”赵王立刻割让五城以扩大河间。秦国归还燕太子。赵国攻打燕国，取得上谷三十六县，分给秦国十分之一。
💡 商战启示录
การที่กันหลัวใช้วัยเพียงสิบสองปี อาศัยกลยุทธ์ "การยืมพลัง" และ "การถ่วงดุล" ขยายดินแดนเหอเจียนให้แก่รัฐฉินโดยไม่เสียทหารแม้แต่นายเดียว หัวใจสำคัญอยู่ที่: เริ่มต้นด้วยการชี้แจงผลประโยชน์และโทษเพื่อโน้มน้าวจางถัง (การประสานงานภายใน) จากนั้นใช้ความไม่สมมาตรของข้อมูลและการชักจูงด้วยผลประโยชน์ต่อเจ้าเมืองจ้าว (การต่อสู้ภายนอก) ท้ายที่สุดบรรลุการจัดสรรผลประโยชน์ใหม่ของหลายฝ่าย ในสมรภูมิธุรกิจยุคปัจจุบัน กลยุทธ์นี้คล้ายคลึงกับ "การซื้อกิจการด้วยเลเวอเรจ" หรือ "พันธมิตรเชิงยุทธศาสตร์" — ผ่านการออกแบบโครงสร้างธุรกรรมอย่างชาญฉลาด ใช้ทรัพยากรน้อยแต่ได้ผลตอบแทนมหาศาล ตัวอย่างเช่น บริษัทสตาร์ทอัพสามารถอาศัยการแข่งขันระหว่างยักษ์ใหญ่ ใช้แนวคิด "ความเกื้อกูลซึ่งกันและกัน" เพื่อผลักดันความร่วมมือ แต่แท้จริงแล้วเป็นการแสวงหาทรัพยากร หรือเช่นการควบรวมระหว่างดีดีและควายคูได ที่ใช้แรงกดดันด้านทุนบีบให้คู่แข่งต้องยอมอ่อนข้อ "การแจ้งข่าวแก่จ้าวก่อน" ของกันหลัวแท้จริงคือ "การสร้างความเร่งด่วน" ทำให้เจ้าเมืองจ้าวเข้าใจผิดว่าฉินและเยียนร่วมมือกัน จึงยอมยกดินแดนให้โดยสมัครใจ ในการเจรจาธุรกิจ มักใช้การปล่อย "ข่าวลวง" หรือ "ความคลุมเครือเชิงกลยุทธ์" เพื่อบิดเบือนความคาดหวังของคู่แข่ง เช่นที่บริษัทแอปเปิลมักใช้ "ผลิตภัณฑ์ใหม่ลึกลับ" เพื่อยับยั้งคู่แข่ง ผู้เชี่ยวชาญชั้นยอดในสมรภูมิธุรกิจมิได้ต่อสู้โดยตรง หากแต่อาศัยความขัดแย้งของแต่ละฝ่าย ออกแบบกรอบเกมที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์ (หรือฝ่ายตนได้ประโยชน์แต่เพียงผู้เดียว) เพื่อให้เกิดการจัดสรรทรัพยากรอย่างเหมาะสมที่สุด