📜 原文（文言文）
魏王欲攻中山。公子牟谓魏王曰：“王欲攻中山，臣以为王之患，不在中山，而在王之左右。夫中山，小国也，而中山之君，好为仁义，其士大夫皆务修德，其民皆务耕织。王攻之，是弃仁义而袭暴虐也。且王以中山之小，而欲伐之，王虽胜，天下必以王为贪；不胜，则王之名辱矣。臣闻之，有虞氏之政，天下归之，非以力也，以德也。今王欲以力取中山，臣恐王之日以削也。”魏王不听，遂伐中山，三年而克之。中山既拔，魏王乃以中山之地封其子，而公子牟亦在封中。公子牟曰：“王以中山之故，三年用兵，民力疲弊，而王犹自以为功，臣窃为王危之。夫功者，难成而易败；时者，难得而易失也。今王不务修德，而务广地，地广而德薄，臣恐诸侯之兵，将自王始。”魏王不悟，后竟为秦所灭。
📖 白话文翻译
魏王欲攻中山。公子牟谓魏王曰：“王欲伐中山，臣以为王之患，不在中山，而在王之左右。中山，小国也，然其君好仁，士大夫皆务修德，百姓皆务耕织。王伐之，是弃仁义而行暴虐也。且王以中山之小欲伐之，虽胜，天下必以王为贪；不胜，则王之名辱。臣闻有虞氏之治天下也，天下归之，非以力也，以德也。今王欲以力争中山，臣恐王之国力日削矣。”魏王不听，遂伐中山，三年而后克。中山既克，魏王以中山之地封其子，而公子牟亦在封列。公子牟曰：“王以中山之故，三年用兵，民力疲弊，而王犹自以为功，臣窃为王危之。功难成而易败；时难得而易失。今王不务修德，而务广地，地广而德薄，臣恐诸侯之兵，将自王始矣。”魏王不悟，卒为秦所灭。
💡 商战启示录
เรื่องราวนี้เป็นบทเรียนแก่บรรดาองค์กรธุรกิจสมัยใหม่ ว่าการขยายตัวอย่างมืดบอดหรือการแก่งแย่ง "ตลาดเล็ก ๆ" อาจทำให้มองข้ามความเสี่ยงหลักและภัยแฝงภายในองค์กรได้ พระเจ้าวэйหวังยกทัพไปโจมตีจงซาน ดูเผิน ๆ เสมือนการพิชิตรัฐน้อย แต่แท้จริงกลับเป็นการบั่นทอนกำลังของชาติ และละเลยการสร้าง "คุณธรรม" (อันได้แก่ ชื่อเสียงขององค์กร วัฒนธรรม และความภักดีของลูกค้า) ท้ายที่สุดก็นำมาซึ่งความพ่ายแพ้อันใหญ่หลวง ในสมรภูมิธุรกิจ ก็มีกรณีตัวอย่างคล้ายคลึงกัน เช่น องค์กรบางแห่งที่หวังยึดครองตลาดเฉพาะส่วน จึงก่อสงครามราคาหรือเข้าซื้อกิจการอย่างไม่เป็นธรรม แม้จะขยายส่วนแบ่งตลาดได้ในระยะสั้น แต่เพราะละเลยคุณภาพสินค้า สวัสดิการพนักงาน หรือความรับผิดชอบต่อสังคม ทำให้ภาพลักษณ์แบรนด์เสียหาย ลูกค้าพากันละทิ้ง จนถึงขั้นหน่วยงานกำกับดูแลต้องเข้ามาแทรกแซง อาทิ บริษัทจักรยานแชร์รายหนึ่งที่ขยายตัวอย่างบ้าคลั่ง ทว่าในที่สุดก็ล่มสลายเพราะสายโซ่เงินทุนขาดตอนและประสบการณ์ผู้ใช้เสื่อมถอย คำทักท้วงของจื่อกงโหมวที่ว่า "ภัยอยู่ที่เบื้องใกล้" นั้น ชี้ให้เห็นว่าภัยคุกคามที่แท้จริงมักมาจากการบริหารจัดการภายในที่บกพร่องหรือวิสัยทัศน์เชิงยุทธศาสตร์ที่สั้นเกินไป องค์กรสมัยใหม่ควรสร้างสมดุลระหว่าง "การรุก" (การขยายตลาด) กับ "การรับ" (ความสามารถหลักและคุณค่า) เพื่อมิให้เสียของใหญ่เพราะของเล็ก อีกทั้งคำกล่าวที่ว่า "ความสำเร็จนั้นยากจะบรรลุแต่ง่ายจะสูญสลาย กาลเวลานั้นยากจะได้มาง่ายจะเสียไป" เตือนสติผู้นำว่า ความสำเร็จต้องอาศัยการสั่งสมอันยาวนาน แต่ความผิดพลาดเพียงครั้งเดียวก็สามารถทำลายทุกสิ่งในชั่วพริบตา ดังนั้น การตัดสินใจจึงต้องพิจารณาสถานการณ์และจังหวะเวลาอย่างรอบคอบ ให้ความสำคัญกับทุนทางศีลธรรมและการพัฒนาที่ยั่งยืน มิใช่เพียงการไล่ตามขนาดเท่านั้น ท้ายที่สุด พระเจ้าวэйหวังก็ถูกแคว้นฉินทำลายล้าง เป็นเครื่องเตือนใจว่า หากองค์กรหมกมุ่นแต่การขยายตัวโดยไม่ใส่ใจรากฐานของตน ในที่สุดก็จะถูกคู่แข่งที่ใหญ่กว่าหรือความเสี่ยงเชิงระบบกลืนกิน