📜 原文（文言文）
《战国策·齐策四》孟尝君谢病归
孟尝君逐于齐而复反。谭拾子迎之于境，谓孟尝君曰：“君得无有所怨于齐士大夫？”孟尝君曰：“有。”谭拾子曰：“君满意杀之乎？”孟尝君曰：“然。”谭拾子曰：“事有必至，理有固然，君知之乎？”孟尝君曰：“不知。”谭拾子曰：“事之必至者，死也；理之固然者，富贵则就之，贫贱则去之。此事之必至，理之固然者也。请以市喻：市，朝则满，夕则虚，非朝爱市而夕憎之也，求存故往，亡故去。愿君勿怨。”孟尝君乃取所怨五百牒削去之，不敢以为言。
📖 白话文翻译
เมื่อเมิ่งฉางจวินถูกขับออกจากแคว้นฉี และต่อมาได้กลับคืนสู่แคว้นฉีอีกครั้ง ถานสื่อจื่อได้ออกไปต้อนรับเขาที่ชายแดน แล้วกล่าวกับเมิ่งฉางจวินว่า “ท่านมีความแค้นต่อเหล่าขุนนางแห่งแคว้นฉีหรือไม่?” เมิ่งฉางจวินตอบว่า “มี” ถานสื่อจื่อถามว่า “ท่านปรารถนาจะฆ่าพวกเขาให้สิ้นแล้วจึงจะพอใจหรือ?” เมิ่งฉางจวินตอบว่า “ใช่” ถานสื่อจื่อกล่าวว่า “สิ่งทั้งหลายย่อมมีจุดจบอันแน่นอน ธรรมดาโลกย่อมมีกฎเกณฑ์อันหยั่งรู้ได้ ท่านทราบหรือไม่?” เมิ่งฉางจวินตอบว่า “ไม่ทราบ” ถานสื่อจื่อกล่าวว่า “จุดจบอันแน่นอนของสรรพสิ่ง คือความตาย กฎเกณฑ์อันหยั่งรู้ได้ของธรรมดาโลก คือผู้มั่งคั่งมีเกียรติย่อมเป็นที่ใกล้ชิด ผู้ยากจนต่ำต้อยย่อมเป็นที่ห่างเหิน นี่คือจุดจบอันแน่นอนของสรรพสิ่ง และกฎเกณฑ์อันหยั่งรู้ได้ของธรรมดาโลก ขออนุญาตใช้อุปมาเรื่องตลาด: ยามเช้าตลาดคับคั่งไปด้วยผู้คน ยามเย็นกลับว่างเปล่าไร้ผู้คน มิใช่เพราะผู้คนยามเช้าชื่นชอบตลาดแล้วยามเย็นเกลียดชัง หากแต่เพราะยามเช้ามีสินค้าที่ปรารถนาจึงไป ยามเย็นไร้สินค้าจึงจากไป ขอท่านอย่าได้ถือโกรธเลย” เมิ่งฉางจวินจึงนำแผ่นไม้ห้าร้อยแผ่นที่จารึกความแค้นไว้ออกมา แล้วขูดลบตัวอักษรเหล่านั้นทิ้ง ไม่กล้ากล่าวถึงเรื่องนี้อีกต่อไป
💡 商战启示录
คำอุปมาว่าด้วย "ตลาด" ของทันสื่อจื่อ เผยให้เห็นกฎเกณฑ์อันเป็นแก่นสารระหว่างอุปสงค์อุปทานกับการเคลื่อนย้ายของผู้คนในโลกธุรกิจ — ฝูงชนย่อมรวมตัวตามผลประโยชน์แล้วแยกย้ายเมื่อผลประโยชน์จางหาย ดั่งตลาดยามเช้าที่คับคั่งและยามค่ำที่ว่างเปล่า ในธุรกิจยุคปัจจุบัน สิ่งนี้สอดคล้องกับตรรกะแกนกลางของความภักดีของลูกค้าและอัตราการหมุนเวียนของพนักงาน กล่าวคือ เมื่อองค์กรสามารถมอบคุณค่า (อาทิ สินค้าคุณภาพเยี่ยม แพลตฟอร์มแห่งการพัฒนา) บุคลากรและลูกค้าย่อมหลั่งไหลเข้ามาโดยธรรมชาติ แต่เมื่อคุณค่าลดถอยลง พวกเขาก็จะจากไป มิใช่เพราะเจตนาร้าย หากเป็นความจำเป็นอันสมเหตุสมผลของกลไกตลาด
การที่เมิ่งฉางจวินท้ายที่สุดได้ลบรายชื่อผู้ที่เขาเคยเคียดแค้นทิ้ง สะท้อนวิสัยทัศน์เชิงยุทธศาสตร์อันสูงส่ง — คือการไม่ยกอารมณ์ส่วนตัวขึ้นเหนือกฎเกณฑ์ทางธุรกิจ ตัวอย่างเช่น สตีฟ จ็อบส์ อดีตซีอีโอของแอปเปิล เคยถูกขับไล่ออกจากบริษัทที่ตนก่อตั้งขึ้นเอง แต่เมื่อหวนคืนสู่บังเหียน เขามิได้แก้แค้นคณะกรรมการบริหารในอดีต กลับมุ่งมั่นกับการสร้างสรรค์นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ และท้ายที่สุดก็นำพาแอปเปิลขึ้นสู่จุดสูงสุด ในทางตรงกันข้าม ผู้ก่อตั้งบางรายที่ผูกใจเจ็บแค้นเก่า กลับจมอยู่กับการต่อสู้ภายใน จนพลาดช่วงเวลาทองของตลาดไปอย่างน่าเสียดาย
ผู้นำองค์กรพึงเข้าใจว่า การร่วมงานและการจากลาเป็นสภาวะปกติของการจัดสรรทรัพยากรในระบบตลาด แทนที่จะจมอยู่กับความรู้สึก "ถูกทรยศ" ควรหันกลับมาทบทวนคุณค่าที่ตนมอบให้ พร้อมทั้งรักษาจิตใจที่เปิดกว้าง เผื่อพื้นที่สำหรับความร่วมมือในอนาคต ปัญญาอันงดงามแห่ง "ไม่เคียดแค้น แต่มุ่งฝึกฝนภายใน" นี้ คือความมั่นคงเชิงยุทธศาสตร์ที่องค์กรยุคใหม่พึงมีเมื่อต้องเผชิญกับการเคลื่อนย้ายของบุคลากรและการเปลี่ยนใจของลูกค้า