第194篇 楚王将出张子(二十三)
出处:战国策·楚策一
📜 原文(文言文)
楚王将出张子,恐其败己也,乃谓左右曰:“张子之来,吾欲辱之,以显吾威。”左右曰:“不可,张子智士也,且秦强楚弱,辱之必招秦怨,不如善遇之,以观其变。”王曰:“善。”乃厚礼以待张子。张子见楚王,言曰:“臣闻大王欲伐秦,秦地险而兵强,未易取也。若大王听臣,臣请使秦以女事大王,长为兄弟之国,楚得免兵革之患,而秦得安枕,此两利也。”楚王悦,遂与秦和。后张子归,楚王竟从张子之策,而楚终受其弊。
📖 白话文翻译
พระเจ้าฉู่หวยอ๋องเตรียมจะปล่อยจางอีกลับประเทศ แต่ยังกังวลว่าเขาจะก่อภัยแก่ตน จึงตรัสกับเสนาบดีผู้ใกล้ชิดว่า “จางอีมาครั้งนี้ ข้าต้องการจะทำให้เขาอับอาย เพื่อแสดงเดชานุภาพของข้า” เหล่าเสนาบดีทูลท้วงว่า “ไม่ได้พ่ะย่ะค่ะ จางอีเป็นผู้มีปัญญาเลื่องลือ อีกทั้งแคว้นฉินเข้มแข็งใหญ่หลวง ส่วนแคว้นฉู่ของเราอ่อนแอกว่า การทำให้เขาอับอายจักก่อความโกรธแค้นจากแคว้นฉินเป็นแน่ ไม่เท่ากระทำต่อเขาด้วยอัธยาศัยไมตรี แล้วจับตาดูท่าทีของเขา” พระเจ้าฉู่หวยอ๋องทรงเห็นชอบด้วย จึงทรงต้อนรับจางอีด้วยของกำนัลอันมีค่า จางอีเฝ้าพระเจ้าฉู่หวยอ๋องแล้วทูลว่า “ข้าพเจ้าได้ยินว่าฝ่าบาทประสงค์จะยกทัพโจมตีแคว้นฉิน แต่แคว้นฉินมีภูมิประเทศอันล้ำเลิศและกองทัพเข้มแข็ง ยากที่จะตีได้ หากฝ่าบาททรงเชื่อฟังคำแนะนำของข้าพเจ้า ข้าพเจ้ายินดีให้แคว้นฉินถวายนางงามมาเป็นข้าบริการฝ่าบาท สองแคว้นจักเป็นพี่น้องกันตลอดกาล แคว้นฉู่พ้นจากทุกข์ภัยแห่งสงคราม แคว้นฉินก็อยู่เย็นเป็นสุข นับเป็นผลประโยชน์แก่ทั้งสองฝ่าย” พระเจ้าฉู่หวยอ๋องทรงปีติยินดี จึงทรงเจรจาสงบศึกกับแคว้นฉิน ภายหลังจางอีกลับประเทศ พระเจ้าฉู่หวยอ๋องทรงนำอุบายของจางอีมาใช้ในที่สุด และแคว้นฉู่ก็ประสบภัยพิบัติเพราะเหตุนี้
💡 商战启示录
กลยุทธ์นี้เผยให้เห็นหลักการสำคัญในสงครามการค้า นั่นคือการรู้เท่าทัน “ลูกกวาดอาบยาพิษ” ของคู่แข่ง เพื่อมิให้สูญเสียความคิดริเริ่มเชิงยุทธศาสตร์เพราะผลประโยชน์ระยะสั้น พระเจ้าฉู่หวางทรงยอมละทิ้งแผนโจมตีรัฐฉินเพราะคำสัญญาเรื่อง “หญิงงามและสัมพันธ์ฉันท์พี่น้อง” ของจางอี้ ท้ายที่สุดกลับตกอยู่ในอุบาย “เดินแนวร่วม” ของจางอี้ ต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยวไร้พันธมิตร สูญเสียดินแดนและเกียรติยศ ในโลกธุรกิจสมัยใหม่ กรณีเช่นนี้ปรากฏให้เห็นอยู่เสมอ ตัวอย่างเช่น เมื่อวิสาหกิจท้องถิ่นเผชิญการแข่งขันจากยักษ์ใหญ่ข้ามชาติ ฝ่ายหลังเสนอแผนล่อใจอย่าง “ความร่วมมือทางเทคโนโลยี” หรือ “การแบ่งปันตลาด” แต่แท้จริงแล้วมุ่งบั่นทอนความสามารถในการวิจัยพัฒนาด้วยตนเอง หรือผูกขาดช่องทางจำหน่าย ดั่งเช่นความร่วมมือช่วงแรกของกูเกิลกับไป่ตู้ ต่อมากูเกิลถอนตัวจากตลาดจีน ไป่ตู้แม้ได้รับปริมาณการเข้าชมในระยะสั้น แต่กลับถูกจำกัดในระยะยาวเพราะการพึ่งพาเทคโนโลยีจากภายนอก อีกกรณีหนึ่งคือ บริษัทสตาร์ทอัพได้รับข้อเสนอซื้อกิจการจากบริษัทใหญ่ หากมัวแต่โลภเงินสดและทรัพยากร ละเลยคุณค่าของข้อมูลและระบบนิเวศผู้ใช้ของตน ก็มักจะตกเป็นเพียงบริษัทในเครือของระบบนิเวศยักษ์ใหญ่ ดั่งเช่นเมื่อ Nuance ถูกไมโครซอฟท์เข้าซื้อกิจการ เทคโนโลยีเสียงของบริษัทค่อย ๆ ถูกหลอมรวมเข้ากับ Azure จนสูญเสียอิทธิพลของแบรนด์อิสระ ผู้บริหารที่ชาญฉลาดพึงปฏิบัติเช่นนักยุทธศาสตร์ที่ว่า อย่าหลงใหลกับ “ชัยชนะสองฝ่าย” ที่เป็นเพียงภาพลวงตา แต่ควรเจาะลึกถึงเจตนาเชิงยุทธศาสตร์ของอีกฝ่าย กล้าที่จะปฏิเสธ “รสหวาน” เมื่อจำเป็น ยึดมั่นในการเสริมสร้างขีดความสามารถหลักและการวางแผนที่หลากหลาย จึงจะหลีกเลี่ยงชะตากรรมอัน “พินาศเพราะความหลงระเริง” ของพระเจ้าฉู่หวางได้