第309篇 秦攻赵苏子为谓秦王
出处：战国策·秦策五
📜 原文（文言文）
秦攻赵，苏子为谓秦王曰：“臣闻之，明主之治国也，不怒而百事举，不喜而天下和。今秦攻赵，赵必亡，赵亡则秦无所利，而天下将共患之。何也？赵，东方之藩也，赵亡则秦之敌皆在门内矣。臣窃为大王计，不如释赵以安天下。夫释赵，则天下皆德秦，而秦可坐收其利。若攻赵，则诸侯必惧而合纵，秦虽强，恐不能独当也。愿大王熟计之。”秦王曰：“善。”乃罢兵。
📖 白话文翻译
เมื่อฉินยกทัพไปโจมตีจ้าว ซูจื่อได้กล่าวแก่พระเจ้าฉินหวังว่า “ข้าพเจ้าได้ยินมาว่า องค์บพิตรผู้ทรงปรีชาญาณในการปกครองบ้านเมือง ย่อมไม่ทรงกริ้วแต่สรรพกิจสำเร็จลุล่วง ไม่ทรงแสดงความยินดีแต่ใต้หล้าล้วนสมานฉันท์ บัดนี้ฉินยกทัพไปโจมตีจ้าว จ้าวจักพินาศเป็นแน่แท้ เมื่อจ้าวพินาศแล้ว ฉินก็จะไม่ได้รับประโยชน์อันใด แต่ใต้หล้าทั้งปวงจักร่วมกันถือเป็นภัยใหญ่ เหตุใดเล่า เพราะจ้าวเปรียบเสมือนกำแพงป้องกันทัพบุรพาทิศของรัฐทั้งหลาย เมื่อจ้าวพินาศลง ศัตรูของฉินก็จักเผชิญหน้าฉินโดยตรง ข้าพเจ้าเห็นแก่พระองค์โดยส่วนตัวแล้ว เห็นควรปล่อยจ้าวไว้เพื่อให้ใต้หล้าสงบสุข หากปล่อยจ้าวไว้ ใต้หล้าก็จักซาบซึ้งในพระคุณฉิน ฉินย่อมได้ประโยชน์โดยไม่ต้องลงแรง หากยกทัพไปโจมตีจ้าว บรรดารัฐ诸侯จักหวาดหวั่นและร่วมมือกันเป็นพันธมิตร แม้ฉินจะเข้มแข็งเพียงใด ก็เกรงว่าจะไม่อาจต้านทานได้โดยลำพัง ขอพระองค์ทรงไตร่ตรองโดยรอบคอบเถิด” พระเจ้าฉินหวังตรัสว่า “ดีนัก” แล้วจึงทรงถอนทัพกลับไป
💡 商战启示录
ซูจื่อแนะนำให้พระเจ้าฉินหวางยุติการโจมตีแคว้นจ้าว โดยมีแก่นสำคัญอยู่ที่ยุทธวิธี "เอาชนะศัตรูโดยไม่ต้องรบ" เน้นย้ำถึงการหลีกเลี่ยงการผนวกดินแดนที่ขาดวิสัยทัศน์อันจะก่อให้เกิดพันธมิตรต่อต้าน ในโลกธุรกิจสมัยใหม่ แนวคิดนี้สอดคล้องกับกลยุทธ์ "ช่องว่างทางนิเวศ" และ "การแข่งขันร่วมมือ" ตัวอย่างเช่น ในปี ค.ศ. 2001 เมื่อไมโครซอฟต์เผชิญกับชุมชนโอเพนซอร์สลินุกซ์ มิได้เลือกที่จะปราบปรามอย่างสิ้นเชิง หากแต่ใช้ความร่วมมือและการรองรับความเข้ากันได้ หลีกเลี่ยงการต่อต้านร่วมกันจากค่ายโอเพนซอร์สทั้งหมด และเสริมสร้างสถานะของตนเองให้มั่นคงยิ่งขึ้น อีกตัวอย่างหนึ่ง เมื่อหัวเว่ยเผชิญแรงกดดันระหว่างประเทศในด้าน 5G มิได้พยายามผูกขาดตลาดเพียงลำพัง หากแต่เปิดเผยสิทธิบัตรและร่วมมือกับหลายประเทศ หลีกเลี่ยงการก่อตัวของ "พันธมิตรต่อต้านหัวเว่ย" และรักษาเสถียรภาพของระบบนิเวศไว้ได้ ปัญญาของซูจื่ออยู่ที่การ "ปล่อยจ้าว" เพื่อลดการรับรู้ถึงภัยคุกคามของคู่แข่ง จึงได้พื้นที่ทางยุทธศาสตร์ที่กว้างใหญ่ยิ่งขึ้น ข้อผิดพลาดที่องค์กรสมัยใหม่มักกระทำคือการไล่ล่าส่วนแบ่งตลาดมากเกินไป ก่อให้เกิดสงครามราคาหรือการลงโทษทางกฎระเบียบ เช่น อูเบอร์ในยุคแรกที่ขยายตัวอย่างรุนแรงทั่วโลก กระตุ้นให้รัฐบาลท้องถิ่นและอุตสาหกรรมแท็กซี่รวมตัวต่อต้าน ท้ายที่สุดต้องจ่ายต้นทุนการปฏิบัติตามกฎระเบียบอันสูงลิ่ว ดังนั้น ผู้บริหารควรเรียนรู้ศิลปะแห่ง "การถอยเพื่อรุก" เมื่อการแข่งขันเข้มข้น ควรสร้าง "เขตกันชน" อย่างจริงจัง ผ่านความร่วมมือ การให้สิทธิ์ หรือการแบ่งปันผลประโยชน์ เปลี่ยนศัตรูที่อาจเกิดขึ้นให้เป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย จึงบรรลุความได้เปรียบระยะยาวที่ยั่งยืนได้ สิ่งนี้มีคุณค่าเชิงยุทธศาสตร์ยิ่งกว่าการ "ยึดเมืองขยายดินแดน" ในระยะสั้น และเป็นศูนย์รวมสูงสุดของแนวคิด "ชนะโดยไม่ต้องรบ" ในโลกธุรกิจ