第169篇 楚王令昭雎慎广

出处:战国策·楚策一

语言: 中文 English Español 日本語 한국어 Tiếng Việt ไทย Русский

📜 原文(文言文)

楚王令昭雎慎广者,欲以广地于秦也。昭雎曰:“王欲广地于秦,不如与秦和亲。和亲则秦不疑,秦不疑则地可得矣。今王令臣广地于秦,臣恐秦之怒而地不可得也。且夫秦,虎狼之国也,有吞天下之心。秦之与楚,交相亲也,犹恐其变;今又欲广地,是益秦之疑也。臣闻之,利不十者不易业,功不百者不变常。今王以楚之众,欲广地于秦,臣窃以为危。”王不听,遂使昭雎。昭雎至秦,秦果怒,不与地,而楚亦以病。

📖 白话文翻译

Sở vương hạ lệnh cho Chiêu Tuy cứ thận trọng mở mang bờ cõi, ý muốn chiếm đoạt đất đai từ nước Tần. Chiêu Tuy tâu rằng: “Đại vương muốn lấy đất từ nước Tần, chi bằng hòa hiếu kết thân với Tần. Nếu hòa hiếu kết thân, Tần sẽ không nghi kỵ; Tần không nghi kỵ, thì đất đai mới có thể đạt được. Nay đại vương sai thần đi mở mang bờ cõi, thần e rằng Tần sẽ nổi giận, đất đai chẳng những không lấy được mà còn mang họa. Huống chi nước Tần vốn là một nước như hổ lang, có dã tâm nuốt trọn thiên hạ. Tần với Sở vốn thân cận, mà còn lo sự biến đổi; nay lại muốn mở mang bờ cõi, ắt sẽ làm tăng thêm sự nghi kỵ của Tần. Thần nghe rằng: lợi chưa đến mười lần thì chẳng đổi nghề, công chưa đến trăm lần thì chẳng đổi lẽ thường. Nay đại vương cậy sức nước Sở, muốn chiếm đất từ nước Tần, thần thiết nghĩ việc ấy thật nguy hiểm.” Sở vương không nghe, vẫn sai Chiêu Tuy đi. Chiêu Tuy đến nước Tần, quả nhiên Tần nổi giận, không cho đất, nước Sở do đó rơi vào cảnh khốn đốn.

💡 商战启示录

策此揭商战之中,“急欲扩土,不若稳修盟好”之智也。昭雎倡“和亲”而非“广地”,其本意在先立互信,后求增益,免因短利而激强敌。返观今之商道,有类者如字节跳动初与腾讯相竞——若直撼社交之霸,恐招全面封禁;然其择先以内容之品(今日头条、抖音)积用户,渐次渗入社交之域,实乃“先和亲后广地”之曲谋也。又一面,华为于5G之域直冲美国科技之霸权,未深虑地缘政险,致芯片断绝,正为“楚王不纳”之今喻也。商战之中,若敌我力殊,贸然争核心之市(如直对苹果、谷歌),常引巨擘全力反击;而由合资、授权或生态共盟(如微软与Linux初时之合),先植信任,反能获隐资焉。其要在识“秦”之底线——若彼视尔为战略之患,则凡尔之扩,皆被解为挑衅;此时当如昭雎所谏,以盟约换时,以时换空,待己之力(技、市、资)达“十倍之利”,再行“易业”之变。此策警企业家曰:扩土之序与术,较扩土之野心,尤定成败也。