Tốc độ hàng hải

Tốc độ hành trình (Speed) là thuật ngữ then chốt trong vận tải biển quốc tế và nghiệp vụ thuê tàu, chỉ khoảng cách tàu di chuyển trong một đơn vị thời gian, thường tính bằng hải lý/giờ (Knot, 1 knot = 1 hải lý/giờ). Trong hợp đồng thuê tàu chuyến, hợp đồng thuê tàu định hạn và điều khoản vận đơn, tốc độ hành trình thường được liệt kê cùng với mức tiêu thụ nhiên liệu, trọng tải (DWT) như là chỉ số cốt lõi của bảo đảm hiệu năng tàu (Performance Warranty). Các tình huống sử dụng bao gồm: chủ tàu và người thuê thỏa thuận tốc độ hành trình bảo đảm trong điều kiện thời tiết tốt; nếu tốc độ thực tế thấp hơn mức thỏa thuận, người thuê có thể yêu cầu bồi thường tổn thất tốc độ (Speed Claim); hoặc khi mua bán tàu cũ, người mua đánh giá tốc độ hành trình dựa trên báo cáo chạy thử. Lưu ý: tốc độ hành trình chịu ảnh hưởng của điều kiện biển, gió sóng, dòng chảy, hàu bám đáy tàu, lượng hàng chở, v.v., nên hợp đồng thường giới hạn điều kiện 'thời tiết tốt (Good Weather)' và nêu rõ có cho phép sai lệch 'khoảng (About)' hay không. Phân biệt: tốc độ hành trình khác với 'tốc độ tàu (Vessel Speed)' – thuật ngữ sau chỉ tốc độ thiết kế của tàu nói chung; cũng khác với 'thời gian hành trình (Voyage Duration)' – là kết quả tác động chung của tốc độ hành trình và khoảng cách. Người làm ngoại thương cần kết hợp điều khoản hợp đồng thuê tàu, nhật ký thời tiết và nhật ký hàng hải để tính toán chính xác hiệu suất tốc độ hành trình, tránh tranh chấp.