"Điệu hổ ly sơn" nghĩa đen là tìm cách khiến con hổ rời khỏi ngọn núi vốn có của nó, ví von với việc dùng mưu kế dụ địch rời khỏi căn cứ vững chắc hoặc địa hình có lợi của chúng, để nhân cơ hội đó mà thâm nhập, đạt mục đích tiêu diệt hoặc đánh bại kẻ địch. Thành ngữ này xuất phát từ binh thư cổ Trung Quốc "Ba mươi sáu kế", là kế thứ mười lăm, thuộc loại "kế công chiến". Cốt lõi của nó nằm ở việc lợi dụng điểm yếu tâm lý của kẻ địch hoặc tạo ra giả tượng, dụ đối phương chủ động từ bỏ vị trí ưu thế, từ đó chuyển bị động thành chủ động. Trong quân sự, nó thường được dùng trong chiến lược lấy yếu thắng mạnh; trong đời sống hàng ngày, cũng có thể ví von với việc dùng thủ đoạn khéo léo khiến người khác rời khỏi vị trí hoặc cương vị vốn có, để tiện hành động. Thành ngữ này mang sắc thái mưu lược rõ rệt, thường dùng để hình dung việc thắng bằng trí tuệ chứ không phải bằng tấn công mạnh, về mặt tình cảm thường mang nghĩa tích cực hoặc trung tính, nhấn mạnh trí tuệ và sách lược. Khi sử dụng cần chú ý ngữ cảnh, tránh dùng để miêu tả những hành vi phi đạo đức.
📝 Ví dụ
1. Du kích quân đã dùng kế "điệu hổ ly sơn", dụ lực lượng chủ lực của địch sang phía tây, rồi nhân cơ hội đánh thẳng vào sào huyệt của chúng. (Ý nghĩa: dụ địch rời khỏi căn cứ để tấn công vào phía sau trống rỗng của chúng.)
2. Trong đàm phán thương mại, ông ấy cố ý tung ra một dự án nhỏ, dùng kế "điệu hổ ly sơn", khiến đối phương chuyển hướng sự chú ý, từ đó giành được hợp đồng lớn thực sự. (Ý nghĩa: dùng mưu để khiến đối phương rời khỏi vị trí then chốt hoặc phân tán sự chú ý, nhằm đạt được mục tiêu của mình.)