Rủi ro chủ quyền

Rủi ro chủ quyền (Sovereign Risk) là khả năng chính phủ một quốc gia với tư cách là con nợ (hoặc người bảo lãnh) không thể hoặc không muốn trả nợ gốc và lãi nước ngoài đúng hạn, hoặc thực hiện các biện pháp kiểm soát ngoại hối, tái cơ cấu nợ, vỡ nợ, khiến chủ nợ hoặc nhà đầu tư nước ngoài bị tổn thất. Đây là thành phần cốt lõi của rủi ro quốc gia, có sự chồng chéo với rủi ro chính trị và rủi ro chuyển đổi nhưng tập trung hơn vào tín dụng chính phủ. Trong ngoại thương, rủi ro chủ quyền thường gặp trong các tình huống như tín dụng xuất khẩu, bảo lãnh ngân hàng, tài trợ dự án chính phủ, đầu tư trái phiếu xuyên biên giới. Ví dụ, chính phủ nước nhập khẩu do khủng hoảng tài chính ngừng thanh toán các khoản tín dụng thư đến hạn, hoặc đột ngột cấm chuyển ngoại tệ ra nước ngoài, đều cấu thành rủi ro chủ quyền. Doanh nghiệp cần lưu ý: rủi ro chủ quyền khác với rủi ro thương mại (người mua phá sản/từ chối thanh toán), cũng khác với rủi ro chính trị thông thường (chiến tranh, trưng thu), điểm khác biệt chính là con nợ là thực thể chủ quyền quốc gia, chủ nợ khó có thể cưỡng chế thi hành thông qua các thủ tục pháp lý thông thường. Các biện pháp quản lý bao gồm mua bảo hiểm tín dụng xuất khẩu (như Sinosure), yêu cầu bảo lãnh chủ quyền, sử dụng bảo lãnh của tổ chức đa phương, thiết lập điều khoản bảo hiểm ngoại hối, v.v. Khi đánh giá cần chú ý đến xếp hạng tín dụng chủ quyền, gánh nặng nợ nước ngoài, dự trữ ngoại hối, ổn định chính trị và lịch sử vỡ nợ của quốc gia đó.