“Họa khởi Tiêu Tường” xuất phát từ “Luận Ngữ – Quý Thị”, nguyên văn là “Ta e rằng nỗi lo của Quý Tôn không ở Chuyên Du, mà ở trong Tiêu Tường”. Tiêu Tường là bình phong trong cung thất thời cổ, dùng để phân cách trong ngoài, khi bề tôi vào yết kiến quân vương phải chỉnh đốn dung mạo tại đây, nên thường được dùng để ví von bên trong nội bộ. Thành ngữ này chỉ họa loạn không đến từ bên ngoài, mà phát sinh từ bên trong, thường dùng để hình dung gia đình, đoàn thể, quốc gia… do mâu thuẫn, tranh chấp hoặc phản bội nội bộ mà dẫn đến tai họa. Hàm ý sâu xa của nó nằm ở chỗ nhấn mạnh nguyên nhân bên trong là cội nguồn của họa hoạn, cảnh tỉnh con người phải coi trọng sự đoàn kết và hài hòa nội bộ. Phạm vi sử dụng rộng rãi, có thể chỉ nội đấu trong gia tộc, lục đục trong công ty, nội loạn trong chính quyền… Về bối cảnh văn hóa, nó thể hiện tư tưởng “hòa vi quý” của Nho gia, phản đối sự khuynh loát lẫn nhau trong nội bộ. Sắc thái tình cảm thiên về nghĩa xấu, mang ý cảnh tỉnh, tiếc nuối hoặc phê phán.
📝 Ví dụ
1. Công ty này vốn có đà phát triển tốt đẹp, nhưng vì tầng lớp lãnh đạo tranh giành quyền lực và lợi ích, cuối cùng họa khởi tiêu tường, dẫn đến chia rẽ. (ý chỉ mâu thuẫn nội bộ gây ra tai họa)
2. Trong lịch sử, nhiều triều đại diệt vong không phải do ngoại địch xâm lược, mà là họa khởi tiêu tường, tự hủy trường thành. (ý chỉ nội loạn dẫn đến diệt vong)