"Gío yên sóng lặng" nghĩa mặt chữ là trên sông biển không có gió bão, mặt nước phẳng lặng như gương, thường được dùng để ví von cục diện yên định, cuộc sống an ninh, không có biến động hay xáo trộn. Thành ngữ này xuất phát từ "Cảnh Đức Truyền Đăng Lục" của Thích Đạo Nguyên đời Tống, vốn là ngữ lục Thiền tông, sau đó được sử dụng rộng rãi trong văn học và ngôn ngữ hàng ngày. Hàm ý sâu xa của nó nhấn mạnh vào "không có việc gì" và "an ninh", có thể dùng để chỉ cảnh tượng tự nhiên, cũng có thể dùng cho các lĩnh vực trừu tượng như xã hội, gia đình, tâm cảnh cá nhân. Về sắc thái tình cảm, nó thuộc loại trung tính thiên về nghĩa tốt, biểu đạt một trạng thái hòa bình, ổn định, khiến người ta an tâm, thường được dùng cùng với các từ như "thuận buồm xuôi gió", "thiên hạ thái bình". Các tình huống sử dụng bao gồm: miêu tả thời tiết và tình trạng mặt biển, mô tả cục diện hoặc quan hệ giữa người với người hài hòa, biểu đạt cuộc sống hoặc công việc không có sóng gió. Cần lưu ý rằng, thành ngữ này đôi khi ngầm chứa ý "bình yên tạm thời" hoặc "thiếu đam mê", cụ thể phụ thuộc vào ngữ cảnh.
📝 Ví dụ
{
"1": "Sau mấy tháng cãi vã, cuối cùng trong nhà cũng yên ả trở lại. (Ý chỉ gia đình trở lại yên bình, không còn mâu thuẫn xung đột.)",
"2": "Khi tàu rời cảng, mặt biển yên ả, phía xa có vài con hải âu đang bay lượn. (Ý chỉ mặt biển không có sóng gió, vô cùng yên tĩnh.)"
}