Thuế suất ưu đãi phổ cập (GSP)

Thuế suất ưu đãi phổ cập (GSP Rate) là mức thuế quan ưu đãi mà các nước phát triển đơn phương dành cho các nước đang phát triển hoặc kém phát triển nhất, thuộc diện ưu đãi thuế quan không có đi có lại. Cơ sở pháp lý là nguyên tắc ưu đãi phổ cập do UNCTAD khởi xướng, do nước dành ưu đãi (như EU, Anh, Nhật Bản, Canada, v.v.) tự xây dựng chương trình ưu đãi. Trường hợp sử dụng: nhà xuất khẩu khi khai báo hải quan tại nước dành ưu đãi cần cung cấp giấy chứng nhận xuất xứ (như FORM A) và đáp ứng quy tắc xuất xứ thì có thể xin áp dụng thuế suất GSP, thường thấp hơn thuế suất tối huệ quốc (MFN), thậm chí bằng 0. Lưu ý: GSP mang tính đơn phương và có thời hạn, nước dành ưu đãi có thể điều chỉnh hoặc hủy bỏ bất cứ lúc nào; phạm vi sản phẩm hạn chế, hàng nhạy cảm thường bị loại trừ; có cơ chế tốt nghiệp, khi một sản phẩm của nước được hưởng ưu đãi đạt được sức cạnh tranh nhất định sẽ bị 'tốt nghiệp' và không còn được hưởng ưu đãi. Khác biệt với thuế suất MFN: MFN áp dụng cho thành viên WTO, còn GSP chỉ áp dụng cho các nước đang phát triển cụ thể, và cần chủ động xin và đáp ứng yêu cầu xuất xứ. Khác biệt với thuế suất FTA: GSP là ưu đãi một chiều không có đi có lại, còn FTA là có đi có lại. Người làm ngoại thương nên theo dõi chương trình mới nhất của nước dành ưu đãi, đảm bảo chứng từ hợp lệ, tránh không được hưởng ưu đãi do không đúng xuất xứ.