"Văn bất gia điểm" nghĩa đen là viết văn không cần sửa một chút nào, hình dung tư duy văn chương nhanh nhạy, hạ bút thành chương, tốc độ viết cực nhanh mà chất lượng lại cao. Thành ngữ này xuất phát từ "Tuyển Văn Tự" của Tiêu Thống thời Nam triều Lương, nguyên văn là "văn bất gia điểm, bút bất đình xuyết", dùng để ca ngợi những người tài tư tuôn trào, không cần sửa chữa mà vẫn viết được bài văn hay. Nó thường mang nghĩa khen ngợi, hình dung nhà văn, nhà thơ hoặc bất kỳ ai làm công việc chữ nghĩa có tài hoa xuất chúng, tư tưởng đã chín muồi. Ngữ cảnh sử dụng thường là khi đánh giá năng lực viết lách của ai đó, chẳng hạn khen ngợi một nhà văn hoàn thành tác phẩm hay trong một mạch, hoặc hình dung một học sinh viết nhanh được bài văn điểm cao trong kỳ thi. Về bối cảnh văn hóa, nó phản ánh sự đề cao tài văn chương của người Trung Quốc cổ đại, đặc biệt là tư duy nhanh nhạy kiểu "ỷ mã khả đãi" được coi là cảnh giới rất cao của văn nhân nhã sĩ. Về sắc thái tình cảm, nó mang ý tán thưởng và khâm phục rõ rệt, nhưng cần lưu ý rằng nó nhấn mạnh quá trình viết liền mạch một hơi, chứ không chỉ đơn thuần là tốc độ nhanh, vì vậy không thể dùng để hình dung sự làm qua loa cẩu thả.
📝 Ví dụ
1. Anh ấy viết báo cáo một mạch không cần sửa, chỉ nửa tiếng đã hoàn thành một bài văn nghìn chữ với lập luận chặt chẽ.
2. Nhà văn trẻ này tài năng xuất chúng, thường viết một mạch không cần chỉnh sửa, khiến các biên tập viên không ngớt trầm trồ.