“弄巧成拙” có nghĩa là vốn muốn giở trò khôn vặt, lấy may, nhưng kết quả lại làm việc ngốc nghếch, khiến mọi việc trở nên tồi tệ hơn. Cốt lõi của nó nằm ở sự tương phản mạnh mẽ giữa động cơ và kết quả: về chủ quan thì muốn dùng thủ đoạn khéo léo để đạt lợi ích hoặc tránh rắc rối, nhưng về khách quan lại vì suy nghĩ không chu toàn, phương pháp không thỏa đáng hoặc quá tự tin mà dẫn đến thất bại. Thành ngữ này xuất phát từ “Ngũ Đăng Hội Nguyên” thời Tống, mang sắc thái nghĩa xấu rõ rệt, thường được dùng để phê phán những hành vi tự cho mình thông minh, đầu cơ lấy lợi. Phạm vi sử dụng rất rộng, vừa có thể dùng cho những việc vặt hằng ngày, như vì muốn tiện mà lại đi đường vòng, vừa có thể dùng trong công việc, học tập, giao tiếp xã hội khi vì chút khôn vặt mà làm hỏng việc lớn. Về bối cảnh văn hóa, nó thể hiện sự đề cao trong trí tuệ truyền thống Trung Quốc đối với “đại xảo nhược chuyết”, “thuận theo tự nhiên”, cảnh tỉnh con người không nên đi ngược quy luật để cưỡng cầu con đường tắt. Về mặt cảm xúc, nó thường mang ý mỉa mai, tiếc nuối hoặc trêu chọc, nhắc nhở mọi người phải chân thật vững bước, tránh vì cái nhỏ mà mất cái lớn.
📝 Ví dụ
{
"1": "Anh ấy vốn định dùng Photoshop để chỉnh sửa bức ảnh cho đẹp hơn, nhưng kết quả lại khéo léo thành vụng về, chỉnh đến mức khuôn mặt không còn giống mình chút nào. (ý chỉ muốn làm khéo lại thành hỏng việc)",
"2": "Để trốn tránh kiểm tra, cậu ta chép đáp án vào lòng bàn tay, không ngờ lại khéo léo thành vụng về, bị giáo viên phát hiện ngay tại chỗ. (ý chỉ giở trò thông minh lại chuốc lấy thất bại)"
}