“Nhân vô viễn lự, tất hữu cận ưu” xuất phát từ “Luận Ngữ - Vệ Linh Công”, là một câu danh ngôn của Khổng Tử. Nghĩa mặt chữ là: một người nếu không có suy nghĩ lâu dài, ắt sẽ xuất hiện lo lắng trước mắt. Hàm ý sâu xa nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy tiên liệu và quy hoạch: bất kể là cuộc sống cá nhân, công việc hay quản lý quốc gia, nếu chỉ chú ý đến lợi ích trước mắt hoặc sống qua ngày, không lo liệu trước, sớm muộn cũng sẽ rơi vào khốn cảnh. Phạm vi sử dụng rộng rãi, có thể dùng để khuyên bảo người khác phải có tầm nhìn lâu dài, cũng có thể dùng để tự cảnh tỉnh bản thân. Về bối cảnh văn hóa, nó thể hiện trí tuệ của Nho gia coi trọng ý thức lo lắng, ở yên nghĩ đến nguy hiểm, cùng mạch với “sinh ư ưu hoạn, tử ư an lạc”. Sắc thái tình cảm thiên về nghiêm túc, cảnh tỉnh, mang ý khuyến khích và răn dạy, thường được dùng làm câu châm ngôn hoặc lời nhắc nhở khi đưa ra quyết định.
📝 Ví dụ
1. Bạn luôn không tiết kiệm tiền, không học kỹ năng mới, người không có lo xa ắt có lo gần, sau này thất nghiệp thì phải làm sao?
2. Ban lãnh đạo công ty chỉ theo đuổi lợi nhuận ngắn hạn, xem nhẹ nghiên cứu phát triển công nghệ, người không có lo xa ắt có lo gần, sớm muộn gì cũng bị thị trường đào thải.