Thành ngữ "Nhất tiễn hạ song điêu" (Một mũi tên bắn trúng hai con chim) có nghĩa đen là "một hòn đá ném trúng hai con chim", dùng để ví von việc làm một việc mà đạt được hai mục đích cùng lúc, gần nghĩa với "Nhất cử lưỡng tiện" (Một công đôi việc). Thành ngữ này bắt nguồn từ điển tịch Thiền tông Phật giáo "Tục Đăng Lục", vốn là lời cơ phong của các thiền tăng, sau đó dần trở thành thành ngữ thông dụng trong đời sống. Ý nghĩa sâu xa của nó nằm ở việc nhấn mạnh hiệu quả và sách lược: thông qua một hành động được thiết kế tinh tế, thu về lợi ích gấp đôi, vừa tiết kiệm nguồn lực, vừa nâng cao hiệu quả. Phạm vi sử dụng rất rộng, thường dùng để miêu tả những sắp đặt khéo léo trong công việc, học tập, kinh doanh hoặc đời sống, chẳng hạn như "Thông qua việc tham gia cuộc thi vừa rèn luyện được năng lực lại vừa giành được tiền thưởng, thật đúng là nhất cử lưỡng tiện". Về bối cảnh văn hóa, nó thể hiện tư duy tôn sùng trí tuệ, theo đuổi hiệu quả gấp bội trong văn hóa truyền thống Trung Quốc. Sắc thái tình cảm thiên về nghĩa tích cực, thường mang giọng điệu tán thưởng hoặc tự đắc, nhưng cũng có thể dùng để miêu tả trung tính. Cần lưu ý rằng, thành ngữ này nhấn mạnh sự mưu tính chủ động, chứ không phải sự trùng hợp ngẫu nhiên, do đó thường được dùng cho những hành vi có ý thức.
📝 Ví dụ
1. Anh ấy chọn đến thư viện ôn bài, vừa có thể học tập yên tĩnh lại vừa được hưởng điều hòa, đúng là nhất cử lưỡng tiện. (trong câu chỉ việc đồng thời đạt được hai mục đích: học tập và tận hưởng sự mát mẻ)
2. Công ty tung ra sản phẩm mới này, vừa đáp ứng nhu cầu của khách hàng cũ, lại vừa thu hút người dùng mới, có thể gọi là nhất cử lưỡng tiện. (trong câu chỉ một biện pháp đạt được hai hiệu quả thị trường)