“Công kỳ bất bị” xuất phát từ “Tôn Tử binh pháp – Kế thiên”, nghĩa gốc là phát động tấn công khi đối phương không có phòng bị, nhằm giành thắng lợi. Cốt lõi của thành ngữ này nằm ở “xuất kỳ bất ý, công kỳ bất bị”, nhấn mạnh việc hành động khi đối thủ lơi lỏng, không chuẩn bị, từ đó giành được lợi thế. Về quân sự, đây là một nguyên tắc chiến thuật quan trọng; trong đời sống thường ngày, nó thường được dùng để ví von việc hành động vào lúc đối phương không ngờ tới, chẳng hạn trong cạnh tranh thương mại, thi đấu thể thao hoặc giao tiếp giữa người với người. Khi sử dụng thành ngữ này, thường mang sắc thái chiến lược, cơ trí, thậm chí hơi xảo quyệt, ngụ ý rằng người hành động khéo nắm bắt thời cơ, lấy khéo mà thắng. Cần lưu ý rằng nó không cổ vũ sự bội tín bất nghĩa, mà nhấn mạnh việc tận dụng sơ hở của đối thủ trong phạm vi hợp pháp, hợp lý. Về bối cảnh văn hóa, nó thể hiện trí tuệ binh gia cổ đại Trung Quốc, có ảnh hưởng sâu rộng đến các thời đại sau.
📝 Ví dụ
1. Trong trận bóng đá, đội chúng tôi lợi dụng lúc hậu vệ đối phương chưa kịp ổn định, tấn công bất ngờ, phản công nhanh và ghi bàn thành công. (Tấn công khi đối phương không phòng bị)
2. Thương gia nhân lúc đối thủ đang bận rộn khuyến mãi, bất ngờ tung ra sản phẩm mới, tấn công bất ngờ, chiếm lĩnh thị phần. (Hành động khi đối thủ không chuẩn bị)