Thành ngữ "huyền lương thích cổ" là một thành ngữ bắt nguồn từ những câu chuyện chăm chỉ học tập thời cổ đại, được cấu thành từ hai điển cố "huyền lương" và "thích cổ". Huyền lương chỉ việc Tôn Kính thời Hán Đế để phòng ngừa buồn ngủ khi đọc sách đêm khuya, đã buộc một đầu dây thừng lên xà nhà, đầu kia buộc vào tóc mình, hễ cúi đầu xuống là tóc bị giật đau da đầu mà tỉnh táo trở lại; thích cổ chỉ việc Tô Tần thời Chiến Quốc khi đọc sách buồn ngủ, dùng dùi đâm vào đùi mình, lấy nỗi đau để xua đuổi cơn buồn ngủ. Hai điển cố kết hợp lại với nhau, miêu tả việc học tập vô cùng khổ luyện, không tiếc dùng cách thức cực đoan để giữ tỉnh táo. Thành ngữ này thường được dùng để ca ngợi những người chăm chỉ phấn đấu, tự thúc ép bản thân trong học tập hoặc sự nghiệp, mang sắc thái khen ngợi mạnh mẽ, thể hiện truyền thống mỹ đức coi trọng việc chăm học khổ luyện của dân tộc Trung Hoa. Ngữ cảnh sử dụng thường là miêu tả học sinh ôn thi, nhân viên nghiên cứu khoa học tập trung giải quyết vấn đề khó, hoặc bất kỳ quá trình phấn đấu nào cần tính tự giác cao độ. Cần lưu ý rằng trong ngữ cảnh hiện đại, người ta nhấn mạnh nhiều hơn đến ý nghĩa tinh thần của nó, chứ không phải khuyến khích bắt chước cách làm tổn hại đến thân thể này.
📝 Ví dụ
{
"1": "Để thi đỗ vào trường đại học lý tưởng, ngày nào anh ấy cũng học tập khổ luyện như treo đầu lên xà nhà chích vào đùi, gần như từ bỏ mọi thời gian giải trí. (Miêu tả việc học tập vô cùng gian khổ và nỗ lực)",
"2": "Nhóm nghiên cứu khoa học trong giai đoạn then chốt của dự án đã khổ luyện như treo đầu lên xà nhà chích vào đùi, làm việc ngày đêm, cuối cùng đã đạt được tiến triển đột phá. (Miêu tả công việc vô cùng cần mẫn, không tiếc tự thúc ép bản thân)"
}