安贫乐道

พอใจในความจนและยินดีในธรรมะ

《论语》

"อันจนแต่สุขใจในธรรม" หมายถึง การพอใจในสภาวะที่ยากจน และมีความสุขในการยึดมั่นในหนทางที่ถูกต้องและอุดมคติทางศีลธรรม สำนวนนี้มีที่มาจากหนังสือ "หลุนอวี่·เสวี่ยเออร์" ซึ่งขงจื๊อกล่าวชมศิษย์เอี๋ยนหุยว่า "เอี๋ยนหุยเป็นผู้มีปัญญาดีแท้! ข้าวหนึ่งกระติบ น้ำหนึ่งกระบวย อยู่ในตรอกแคบ ๆ คนอื่นทนความทุกข์นั้นไม่ได้ แต่เอี๋ยนหุยก็ไม่เปลี่ยนความสุขของตน" ความหมายเชิงลึกอยู่ที่การเน้นว่าการแสวงหาทางจิตวิญญาณนั้นสูงค่ากว่าการเสพสุขทางวัตถุ แม้ชีวิตจะลำบากยากจน ก็ยังสามารถรักษาความสุขและความสงบเยือกเย็นไว้ได้เพราะมี "ธรรม" อยู่ในใจ มักใช้บรรยายลักษณะนิสัยของปัญญาชน นักปฏิบัติธรรม หรือผู้มีอุดมคติที่วางเฉยต่อชื่อเสียงและผลประโยชน์ ยึดมั่นในศรัทธาของตน มีความหมายเชิงบวกและแฝงอารมณ์ความเคารพเลื่อมใส ในเชิงภูมิหลังทางวัฒนธรรม สำนวนนี้สะท้อนค่านิยมของลัทธิขงจื๊อที่ว่า "กังวลต่อธรรม ไม่กังวลต่อความจน" และยังมีความสอดคล้องกับแนวคิดของลัทธิเต๋าที่ว่าด้วยการพอใจในกาลเทศะและปล่อยวางตามธรรมชาติ สถานการณ์ที่มักใช้ส่วนใหญ่เป็นภาษาทางการหรือการประเมินอย่างเป็นทางการ เช่น การยกย่องว่าใครคนหนึ่งมุ่งมั่นในวิชาการ ไม่ใฝ่หาชื่อเสียงและผลกำไร หรือการกล่าวถึงตนเองว่าพอใจในชีวิตเรียบง่าย แสวงหาความมั่งคั่งทางจิตวิญญาณ ข้อควรระวังคือ สำนวนนี้ไม่ได้สนับสนุนให้ทนทุกข์กับความยากจนอย่างเฉื่อยชา แต่เน้นว่าแม้อยู่ในความยากจนก็ยังสามารถเลือกและเพลิดเพลินกับการแสวงหาธรรมได้ด้วยตนเอง

{ "1": "ศาสตราจารย์อาวุโสท่านนี้ใช้ชีวิตอย่างพอเพียงและพอใจในสิ่งที่ตนมีมาตลอดชีวิต ท่านอาศัยอยู่ในอพาร์ตเมนต์เรียบง่าย แต่กลับทุ่มเทพลังทั้งหมดให้กับการรวบรวมและเรียบเรียงตำราโบราณ (หมายถึง การพอใจในชีวิตที่เรียบง่ายและยากจน และมีความสุขกับการทำงานด้านวิชาการที่เป็นหนทางแห่งความดี)", "2": "ในยุคที่วัตถุนิยมครอบงำ ผู้คนที่สามารถใช้ชีวิตอย่างพอเพียงและไม่หวั่นไหวต่อชื่อเสียงและผลประโยชน์เช่นเขา มีน้อยลงทุกที (หมายถึง การยอมรับความยากจน และยึดมั่นในอุดมคติทางศีลธรรมและจิตวิญญาณของตน)" }