"Phản gián kế" là một trong "Ba mươi sáu kế" trong mưu lược quân sự cổ đại Trung Quốc, với ý nghĩa cốt lõi là khéo léo lợi dụng gián điệp của đối phương để phục vụ cho phe ta, hoặc thông qua việc tạo ra và lan truyền thông tin sai lệch nhằm chia rẽ nội bộ đối phương, khiến họ tự tàn sát lẫn nhau và suy yếu lực lượng. Mưu kế này bắt nguồn từ thiên "Dụng gián" trong "Binh pháp Tôn Tử", nhấn mạnh "biết mình biết người, trăm trận trăm thắng", và chỉ ra rằng gián điệp có năm loại, trong đó "phản gián" là quan trọng nhất. Trong lịch sử và văn học, như trong "Tam Quốc Diễn Nghĩa", việc Chu Du lợi dụng Tưởng Cán đánh cắp thư để ly gián thành công Tào Tháo với Thái Mạo và Trương Doãn là một ví dụ điển hình. Thành ngữ này thường được dùng để mô tả chiến lược làm suy yếu sự đoàn kết của đối thủ thông qua các biện pháp phi chính diện trong cạnh tranh, đối đầu hoặc đấu tranh chính trị. Sắc thái cảm xúc của nó thiên về trung tính, có thể được coi là biểu hiện của trí tuệ, cũng có thể mang nghĩa tiêu cực do thủ đoạn hiểm độc, cần chú ý đến ngữ cảnh khi sử dụng.
📝 Ví dụ
1. Trong cạnh tranh thương mại, ông ấy đã khéo léo sử dụng kế phản gián, khiến đội ngũ nòng cốt của công ty đối thủ nghi ngờ lẫn nhau, cuối cùng tự sụp đổ mà không cần giao chiến. (Ở đây "kế phản gián" chỉ chiến lược chia rẽ nội bộ đối phương thông qua việc kích động mâu thuẫn.)
2. Cảnh sát đã sử dụng kế phản gián, khiến các thành viên trong băng nhóm tội phạm nảy sinh mâu thuẫn, từ đó phá án thành công vụ án lớn này. (Ở đây "kế phản gián" chỉ việc lợi dụng khoảng cách thông tin để tạo mâu thuẫn nội bộ trong hàng ngũ địch, nhằm hỗ trợ điều tra phá án.)