Kiểm tra lấy mẫu

Kiểm tra lấy mẫu (Sampling Inspection) là thuật ngữ cốt lõi trong quản lý chất lượng ngoại thương, chỉ việc lấy ngẫu nhiên một số lượng mẫu nhất định từ một lô hàng cần kiểm tra theo phương pháp thống kê để kiểm nghiệm, và dựa trên kết quả mẫu để suy ra chất lượng của cả lô hàng có đạt tiêu chuẩn hay không. Các tình huống sử dụng bao gồm: kiểm tra giữa kỳ trong quá trình sản xuất, kiểm tra cuối cùng trước khi xuất hàng, kiểm tra nhập khẩu sau khi hàng đến, đặc biệt phù hợp với hàng hóa số lượng lớn, thử nghiệm phá hủy hoặc chi phí kiểm tra toàn bộ quá cao. Lưu ý: cần làm rõ tiêu chuẩn lấy mẫu (như ISO 2859, GB/T 2828.1), mức lấy mẫu (mức kiểm tra thông thường I, II, III), AQL (mức chất lượng chấp nhận) và quy tắc đánh giá, tránh tranh chấp do phương án lấy mẫu không nhất quán. Khác với 'kiểm tra toàn bộ' (100% Inspection), kiểm tra lấy mẫu đảm bảo chất lượng bằng xác suất, tồn tại rủi ro chấp nhận lô không đạt (α) và rủi ro từ chối lô đạt (β); khác với 'miễn kiểm tra', kiểm tra lấy mẫu vẫn phải thực hiện quy trình kiểm tra. Trong hợp đồng ngoại thương, cần thỏa thuận phương pháp lấy mẫu, cơ quan kiểm tra và cách xử lý không đạt để bảo vệ quyền lợi cả hai bên.