Luật hàng hải

Luật Hàng hải (Maritime Law) là tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ vận tải biển, quan hệ tàu biển và các hoạt động thương mại liên quan, nội dung cốt lõi bao gồm quyền tài sản đối với tàu biển, hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, hợp đồng thuê tàu, bảo hiểm hàng hải, tổn thất chung, giới hạn trách nhiệm bồi thường hàng hải, đâm tàu, cứu hộ hàng hải và giải quyết tranh chấp hàng hải. Trong thực tiễn ngoại thương, Luật Hàng hải trực tiếp điều chỉnh quyền và nghĩa vụ giữa người chuyên chở, người gửi hàng, người nhận hàng, người bảo hiểm và chủ tàu, là căn cứ pháp lý để xử lý tranh chấp vận đơn, tổn thất/hư hỏng hàng hóa, giao hàng chậm trễ, tranh chấp cước phí và quyền ưu tiên hàng hải của tàu. Các tình huống sử dụng bao gồm: xác định luật áp dụng khi ký hợp đồng vận tải biển, xử lý giao hàng không vận đơn, ứng phó với phân bổ tổn thất chung, tiến hành khiếu nại hàng hải hoặc yêu cầu bắt giữ tàu. Lưu ý: Luật Hàng hải giữa các quốc gia có sự khác biệt lớn và thường chịu ảnh hưởng của các công ước quốc tế (như Quy tắc Hague, Quy tắc Hamburg, Quy tắc Rotterdam); hợp đồng ngoại thương nên quy định rõ luật áp dụng và phương thức giải quyết tranh chấp (như trọng tài hoặc kiện tụng), đồng thời lưu ý các điều khoản mặt sau vận đơn có thể dẫn chiếu Luật Hàng hải. Khác với Incoterms, Luật Hàng hải tập trung vào trách nhiệm pháp lý vận tải hơn là phân chia rủi ro thương mại; so với Luật Hợp đồng, Luật Hàng hải có giới hạn đặc biệt đối với trách nhiệm của người chuyên chở (như hạn mức bồi thường đơn vị) và thời hiệu ngắn hơn (thường là một năm).