"Bách gia tranh minh" nguyên chỉ thời Chiến Quốc, nhiều học phái tư tưởng như Nho, Mặc, Đạo, Pháp, Danh, Âm Dương... đua nhau đưa ra học thuyết, tranh luận lẫn nhau, tạo nên cục diện phồn thịnh, xuất xứ từ "Hán Thư - Nghệ Văn Chí". Trong đó "bách gia" chỉ chung các học phái học thuật khác nhau, "tranh minh" ví như chim chóc đua nhau hót, mỗi người tự nói lên ý kiến của mình. Hàm ý sâu xa của thành ngữ này là miêu tả bầu không khí sôi nổi trong các lĩnh vực học thuật, văn hóa, nghệ thuật, nơi các quan điểm, phong cách khác nhau tự do tranh luận, trao đổi lẫn nhau, nhấn mạnh sự đa nguyên tư tưởng và cởi mở ngôn luận. Ngữ cảnh sử dụng thường là miêu tả tình trạng nhiều ý kiến cùng tồn tại trong hội thảo học thuật, diễn đàn văn nghệ, cộng đồng mạng hoặc buổi động não của doanh nghiệp. Về bối cảnh văn hóa, nó đại diện cho lần giải phóng tư tưởng đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc, tạo sự đối lập với "độc tôn Nho thuật". Sắc thái tình cảm thiên về nghĩa tích cực, thường mang ý khen ngợi, khuyến khích, nhưng cũng có thể dùng để miêu tả trung tính trạng thái tranh luận gay gắt.
📝 Ví dụ
1. Hội nghị học thuật lần này thực sự đã đạt được tình trạng trăm nhà đua tiếng, các học giả trẻ cũng dám thách thức quan điểm của người có uy quyền. (Trong câu, "trăm nhà đua tiếng" chỉ các quan điểm học thuật khác nhau tự do tranh luận, mỗi người nêu ý kiến của mình.)
2. Các cuộc thảo luận trên diễn đàn internet về đạo đức trí tuệ nhân tạo đã thể hiện cục diện trăm nhà đua tiếng, mọi lập trường đều có người ủng hộ. (Trong câu, "trăm nhà đua tiếng" miêu tả trạng thái sôi nổi khi nhiều ý kiến cùng tồn tại và tranh luận lẫn nhau.)