"Đắc ngư vong thuyên" xuất phát từ "Trang Tử - Ngoại vật", thuyên là dụng cụ đan bằng tre dùng để bắt cá. Nghĩa mặt chữ là bắt được cá rồi thì quên mất thuyên, ví von rằng sau khi đạt được mục đích thì quên đi phương tiện hay căn cơ đã giúp mình thành công. Hàm ý sâu xa chỉ việc con người sau khi thành công thì vong ân bội nghĩa, phản bội lại ý nguyện ban đầu, mang nghĩa xấu. Ngữ cảnh sử dụng thường là để phê phán những kẻ sau khi công thành danh toại lại ruồng bỏ bạn cũ, quên ơn thầy hay phủ nhận nền tảng của chính mình. Về bối cảnh văn hóa, Trang Tử mượn câu này để trình bày triết lý "đắc ý vong ngôn", nhưng hậu thế phần nhiều lấy nghĩa tiêu cực, nhấn mạnh việc phải biết ơn và không quên ý nguyện ban đầu. Về sắc thái tình cảm, câu này mang ý khiển trách, tiếc nuối, nhắc nhở con người sau khi thành công vẫn nên ghi nhớ những người và những điều đã giúp đỡ mình, không được qua cầu rút ván.
📝 Ví dụ
Khi anh ấy mới khởi nghiệp, hoàn toàn nhờ bạn bè giúp đỡ, nay công ty lên sàn lại đắc ngư vong thuyên, tránh mặt bạn cũ. (Ví von sự thành công rồi quên gốc, bội bạc người từng giúp mình.)
Một số học giả một khi nổi tiếng liền đắc ngư vong thuyên, hoàn toàn phủ nhận nền tảng nghiên cứu thuở ban đầu của mình. (Ví von đạt được mục đích rồi quên đi cái gốc đã giúp mình thành công.)