"Xả kỷ vị nhân" có nghĩa là hy sinh lợi ích thậm chí cả tính mạng của bản thân để giúp đỡ người khác, là một phẩm chất đạo đức cao quý. Thành ngữ này bắt nguồn từ lời đánh giá của Khổng Tử về Nhan Hồi trong "Luận Ngữ - Tiên Tiến", thể hiện tư tưởng cốt lõi của Nho gia "nhân giả ái nhân". Ý nghĩa sâu xa nằm ở việc nhấn mạnh tinh thần cống hiến vô tư, đặt lợi ích của người khác lên trên bản thân, thường được dùng để ca ngợi anh hùng gương mẫu, tấm gương đạo đức hoặc những người bình thường dũng cảm đứng ra trong lúc nguy cấp. Ngữ cảnh sử dụng chủ yếu là trang trọng, mang nghĩa khen ngợi, như trong đại hội tuyên dương, bản tin thời sự, tác phẩm văn học. Về bối cảnh văn hóa, thành ngữ này gắn bó chặt chẽ với "nghĩa" và "nhân" trong mỹ đức truyền thống Trung Quốc, là biểu hiện của giá trị chủ nghĩa tập thể. Về sắc thái cảm xúc, thành ngữ mang ý nghĩa tôn kính, ca ngợi và cảm động sâu sắc, nhưng đôi khi cũng ẩn chứa sự suy ngẫm về việc hy sinh bản thân quá mức. Nhìn chung, nó khuyến khích con người thể hiện lòng dũng cảm và lòng tốt trong thời khắc then chốt, là biểu tượng của năng lượng tích cực trong xã hội.
📝 Ví dụ
1. Lính cứu hỏa trong đám cháy đã xả thân vì người khác, lao vào biển lửa cứu đứa trẻ bị mắc kẹt. (ý chỉ hy sinh an toàn của bản thân để cứu giúp người khác)
2. Vị bác sĩ này đã xả thân vì người khác, từ bỏ kỳ nghỉ để lên tuyến đầu chống dịch, khiến vô số người cảm động. (ý chỉ hy sinh lợi ích cá nhân để giúp đỡ người khác)