画地为牢

สร้างกรงขังตัวเอง

《报任安书》

“การขีดเส้นเป็นคุก” ตามความหมายโดยตรงคือการขีดวงกลมบนพื้นดินให้เป็นเหมือนเรือนจำ แล้วจำกัดตัวเองให้อยู่ในนั้น ที่มาของสำนวนนี้มาจาก “บันทึกตอบจดหมายถึงเริ่นอาน” ของซือหม่าเชียนในสมัยราชวงศ์ฮั่น ซึ่งกล่าวว่า “ดังนั้นปราชญ์จึงขีดเส้นเป็นคุก แม้มีอำนาจก็ไม่เข้าไป” เดิมทีหมายถึงปราชญ์ที่รักษาความสัตย์ซื่อ ยอมจำกัดตนเองดีกว่าจะยอมรับความอัปยศ ต่อมาสำนวนนี้ใช้เปรียบเทียบคนที่ปิดกั้นตนเองอยู่กับที่ กำหนดขอบเขตให้ตัวเองโดยไม่กล้าฝ่าออกไป จึงผูกมัดการพัฒนาของตนเอง สำนวนนี้มีความหมายในเชิงลบ มักใช้ตำหนิคนหรือพฤติกรรมที่คิดอนุรักษ์นิยม ไม่กล้าสร้างสรรค์สิ่งใหม่ และจำกัดตนเอง ในเชิงภูมิหลังทางวัฒนธรรม สำนวนนี้สะท้อนการควบคุมปัจเจกบุคคลด้วยจารีตศีลธรรมและกฎเกณฑ์ในสังคมประเพณี อีกทั้งเตือนให้ผู้คนกล้า打破โซ่ตรวนทางจิตใจและบุกเบิกก้าวหน้า มีการใช้ในบริบทกว้างขวาง เช่น ใช้อธิบายองค์กรที่ยึดติดกับแนวทางเดิม หรือบุคคลที่ไม่กล้าลองสิ่งใหม่ ในด้านอารมณ์ความรู้สึก มีนัยของความเสียดายและการตำหนิ เน้นการจำกัดตนเองโดยอัตวิสัยมากกว่าการถูกบังคับจากภายนอก

{ "1": "เขามีความสามารถที่จะแข่งขันในตำแหน่งที่สูงกว่า แต่กลับมักจะตีกรอบตัวเองไว้ คิดว่าตัวเองทำได้แค่งานปัจจุบันเท่านั้น", "2": "บริษัทนี้ตีกรอบตัวเองไว้ ทำแต่ธุรกิจแบบดั้งเดิม ไม่ยอมลองปรับตัวสู่ยุคอินเทอร์เน็ต สุดท้ายก็ถูกตลาดคัดออก" }