刻舟求剑

ยึดติดกับกฎเกณฑ์เดิม ไม่รู้จักปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์

《吕氏春秋》

“刻舟求剑” มาจาก 《吕氏春秋·察今》 เล่าถึงชาวรัฐฉู่ที่โดยสารเรือข้ามแม่น้ำ ดาบตกน้ำ เขาจึงทำเครื่องหมายไว้ที่ข้างเรือ รอจนเรือจอดแล้วจึงหาดาบจากจุดที่ทำเครื่องหมายไว้ ย่อมหาไม่พบ สำนวนนี้เปรียบเทียบถึงการยึดติดกับวิธีเดิม ไม่รู้จักปรับเปลี่ยน ไม่เข้าใจว่าจะต้องปรับวิธีการตามการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ที่เป็นจริง มันเน้นว่าสิ่งต่างๆ นั้นพัฒนาและเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ หากมัวแต่ยึดกฎเก่า มองปัญหาด้วยสายตาที่หยุดนิ่ง ก็จะเหนื่อยเปล่าไร้ผลเหมือนชาวรัฐฉู่นั้น ในด้านการใช้มักใช้วิจารณ์ผู้คนหรือพฤติกรรมที่คิดแข็งทื่อ ยึดติดกับตำรา ไม่สามารถปรับตัวเข้ากับสถานการณ์ใหม่ได้ ในด้านภูมิหลังทางวัฒนธรรม สะท้อนแนวคิดเรื่อง “การเปลี่ยนแปลง” ในปรัชญาจีนโบราณ สำนวนที่ตรงข้ามกับ “刻舟求剑” คือ “随机应变” ในด้านอารมณ์ความรู้สึก มีนัยเชิงลบและเสียดสีอย่างชัดเจน มักใช้เตือนผู้คนให้ยืดหยุ่นปรับตัว ไม่ควรยึดติดกับแบบแผนเดิม

{ "1": "สภาพแวดล้อมของตลาดเปลี่ยนไปแล้ว แต่คุณยังดำเนินธุรกิจด้วยวิธีแบบเก่าเดิม ๆ นี่มันชัดเจนว่าเป็นการแกะรอยเรือเพื่อหาดาบ (เปรียบเทียบถึงการยึดติดกับวิธีเดิม ๆ โดยไม่รู้จักปรับเปลี่ยน)", "2": "การใช้ประสบการณ์ในอดีตมาแก้ปัญหาใหม่ในปัจจุบัน ก็ไม่ต่างอะไรกับการแกะรอยเรือเพื่อหาดาบ ซึ่งยากที่จะได้ผล (เปรียบเทียบถึงการไม่รู้จักปรับเปลี่ยนวิธีการตามสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป)" }